W roku 1982, kiedy to w Przemyślu słuchanie muzyki jazzowej na żywo było praktycznie niemożliwe, dyrekcja i pracownicy ówczesnego WDK w Przemyślu podjęli się zorganizowania imprezy jazzowej pod nazwą "Mikołajki Jazzowe". Pierwszymi wykonawcami, którzy zaszczycili "Mikołajki..." swoją obecnością byli: "Laboratorium", "Extra Bali", "Beale Street Band", oraz "Playing Family". Stopień zainteresowania koncertami sprawił, że organizatorzy postanowili kontynuować imprezę w następnych latach. Takie były początki a rozwój imprezy przeszedł najśmielsze oczekiwania jej twórców. Kolejne lata niosły ze sobą coraz więcej gwiazd jazzu i coraz bardziej klarowny harmonogram przedsięwzięcia. Nie sposób wymienić wszystkich uczestników" Mikołajek Jazzowych", skupmy się więc na największych postaciach sceny jazzowej. Wśród zaproszonych gości mogliśmy zobaczyć i usłyszeć m.in.: Ewę Bem, Grażynę Łobaszewską, Marka Bałatę, Annę Marię Jopek, Ewę Drygę, Grażynę Auguścik, Lorę Szafran, Kazimierza Jonkisza, Leszka Kułakowskiego, Janusza Muniaka, Tolka Lisieckiego, Wojciecha Karolaka, Zbigniewa Namysłowskiego, Andrzeja Jagodzińskiego, Włodzimierza Nahornego, Jana "Ptaszyna" Wróblewskiego, Henryka Majewskiego, Jarosława Śmietanę, Joachima Menda, Tomasza Stańkę, Marka Stryszowskiego, Ryszarda Styłę i wielu, wielu innych.
"Mikołajki..." ukształtowały także rodzimych muzyków. Na mikołajowej scenie mogliśmy posłuchać: Marka Skubisza, Jacka Marcińczaka, Antoniego Mierzwińskiego, Tomasza Kłosa, Sebastiana Bernatowicza, Marcina Ślusarczyka, Rafała Karasiewicza, Henryka Przytockiego, Agnieszkę Marcińczak, Jacka Dubiela, Wojciecha Krawca, Władysława Foltyńskiego, Tomasz Staważa i innych.

Występowały w Przemyślu również zespoły z zagranicy, tej bliższej (Ukraina, Czechy, Niemcy) i tej dalszej (USA; Francja, Indie, Egipt). Wraz z kolejnymi edycjami "Mikołajek..." wyklarowała się specyficzna formuła. Każdy dzień imprezy to inny rodzaj jazzu. Można usłyszeć formy od raga do jassu z wszystkimi ich odmianami.
W roku 2001, Konsul Generalny Polski na Ukrainie Krzysztof Sawicki, w porozumieniu z przemyskimi organizatorami imprezy" doprowadził do rozszerzenia formuły "Mikołajek Jazzowych", które od tej pory odbywają się równolegle w Polsce i na Ukrainie, przyjmując nazwę "Jazz Bez..."
Początkowo koncerty odbywały się w Przemyślu i we Lwowie, później dołączył również Sanok a po stronie ukraińskiej od roku 2007 Tarnopol.
"Mikołajki Jazzowe Jazz bez..." mają wymiar nie tylko artystyczny ale i edukacyjny, przez szereg lat imprezą towarzyszącą koncertom była "Mała Akademia Jazzu", która przygotowywała najmłodszych do słuchania i uprawiania tego gatunku muzycznego. Pokłosiem festiwalu były również warsztaty muzyczne, które początkowo prowadzone były przez Henryka Majewskiego dla muzyków przemyskich, by w sierpniu 2005 roku rozszerzyć się w międzynarodowe warsztaty dla muzyków z Polski i Ukrainy trwające 10 dni. Zostały one zorganizowane dzięki dotacji z UE. Organizatorzy mają w planach kolejne edycje tychże warsztatów.
Płyta została zarejestrowana w roku 2005 podczas koncertów "Mikołajkowych". Można usłyszeć na niej nagrania w różnym stylu i z odmiennym instrumentarium. Przedstawia ona szerokie spektrum działań artystycznych.